Bilingualism Matters

Συχνές Ερωτήσεις

 Οι παρακάτω πληροφορίες πρωτοεμφανίστηκαν στο φυλλάδιο “Raising Bilingual Children”, το οποίο επιμελήθηκαν  η Antonella Sorace και ο Bob Ladd τον Μάιο του 2004, και δημοσιεύτηκε από την “Linguistic Society of America”, και παρουσιάζεται εδώ ολόκληρο με την άδεια της “Linguistic Society of America”. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με την “Linguistic Society of America” στέλνοντάς τους μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην διεύθυνση lsa@lsadc.org ή επισκεπτόμενοι την ιστοσελίδα τους στο www.lsadc.org.

• Γιατί να θέλει κανείς δίγλωσσα παιδιά;
• Δεν μπερδεύονται τα παιδιά αν ακούν δύο γλώσσες να χρησιμοποιούνται τριγύρω τους;
• Τα δίγλωσσα παιδιά δεν μπλέκουν τις γλώσσες τους;
• Οπότε, πώς ξεκινάμε να διδάσκουμε τα παιδιά μας δύο γλώσσες;
• Εννοείτε πραγματικά ότι, αν τα παιδιά μας εκτεθούν σε δύο γλώσσες εκ γενετής, θα τις μάθουν και τις δύο, έτσι απλά;
• Ποιά είναι κάποια από τα προβλήματα του ένας-γονιός-μία γλώσσα;
• Και τί γίνεται με τα αδέρφια;
• Τα παιδιά μου παλιά μιλούσαν την γλώσσα της πατρίδας μας μία χαρά, αλλά τώρα που πηγαίνουν σχολείο την αναμειγνύουν με τα Αγγλικά όλη την ώρα. Τί μπορώ να κάνω;
• Περαιτέρω διάβασμα

 Γιατί να θΕλει κανεΙς δΙγλωσσα παιδιΑ;

Υπάρχουν πολλοί λόγοι, αλλά οι πιο συνήθεις είναι:

• οι γονείς μιλούν διαφορετικές γλώσσες (για παράδειγμα ένας πατέρας από την Αμερική με μία μητέρα από την Τουρκία)
• οι γονείς μλούν την ίδια γλώσσα, αλλά ζουν σε μία κοινωνία όπου οι περισσότεροι άνθρωποι μιλούν κάποια άλλη γλώσσα (για παράδειγμα ένα ζευγάρι από την Κορέα που μένει στην Μεγάλη Βρετανία)

Στην πρώτη περίπτωση, πιθανώς και η μητέρα και ο πατέρας θέλουν να μπορούν να χρησιμοποιούν την γλώσσα τους όταν μιλούν στα παιδιά τους. Αυτή είναι η περίπτωση του δίγλωσσου σπιτικού. Στην δεύτερη περίπτωση, οι γονείς μπορεί να θέλουν να χρησιμοποιούν την γλώσσα τους στο σπίτι παρόλο που τα παιδιά χρειάζονται επίσης να λειτουργούν και εκτός σπιτιού. Αυτή είναι η περίπτωση του δίγλωσσου περίγυρου. Στην περίπτωσή μας, έχουμε ένα Ιταλο/Αγγλικό δίγλωσσο σπιτικό σε έναν Αγγλικό περίγυρο. και κάποια από όσα αναφέρουμε εδώ βασίζονται σαφώς στην δική μας εμπειρία μεγαλώνοντας δίγλωσσα παιδιά.

ΔΕΝ ΜΠΕΡΔΕΥΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΑΝ ΑΚΟΥΝ ΔΥΟ ΓΛΩΣΣΕΣ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΤΡΙΓΥΡΩ ΤΟΥΣ;

Η σύντομη απάντηση είναι “όχι”. Τα παιδιά είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους μπορεί οι άνθρωποι τριγύρω τους να μιλούν. Ακόμη κι όταν ακούν μόνο μία γλώσσα, μαθαίνουν πολύ γρήγορα τις διαφορές μεταξύ ομιλίας αντρών και γυναικών, τις διαφορές μεταξύ του να είναι κανείς ευγενής ή αγενής, και ούτω καθεξής. Για τα παιδιά, η δίγλωσση κατάσταση είναι απλώς σαν άλλη μία διαφορά στην ομιλία μεταξύ ανθρώπων!

Πριν από πενήντα χρόνια παιδαγωγοί σε όλη την Βόρειο Αμερική συνήθιζαν να λένε σε μετανάστες γονείς ότι ήταν καλύτερο για την εκπαίδευση των παιδιών τους αν μιλούσαν Αγγλικά στο σπίτι. Μερικοί ερευνητές θεωρούσαν ότι πρόωρη έκθεση σε δύο γλώσσες μπορεί να βάλει τα παιδιά σε μειονεκτική θέση. Πιό πρόσφατη έρευνα μας λέει πως τα πράγματα δεν είναι έτσι, και ότι μπορεί να υπάρχουν προτερήματα στο να είναι κανείς δίγλωσσος (επιπροσθέτως του να ξέρει κανείς παραπάνω από μία γλώσσες), όπως για παράδειγμα πιο ευέλικτη σκέψη. Τα μειονεκτήματα που εύρισκαν οι προηγούμενες έρευνες είχαν στην πραγματικότητα την βάση τους στα οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι μετανάστες.

 Η δίγλωσση ανάπτυξη έχει μερικές φορές ως αποτέλεσμα την λίγο πιο αργοπορημένη γλωσσική ανάπτυξη σε σχέση με τα μονόγλωσσα παιδιά. Το μεγαλύτερο παιδί μας έλεγε ακόμη προτάσεις όπως “Where you are?” αντί για “Where are you?” Αγγλικά όταν ήταν μέχρι και τεσσεράμιση ετών. Αυτό είναι ένα φυσικό αναπτυξιακό στάδιο για μονόγλωσσα παιδιά από την Αγγλία, αλλά συνήθως μαθαίνουν ότι πρέπει να πουν “Where are you?” όταν φτάνουν την ηλικία των τριών ή τεσσάρων. Το δικό μας παιδί απλά άργησε λίγο.

ΤΑ ΔΙΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΕΝ ΜΠΛΕΚΟΥΝ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥΣ;

Όπως και οι ενήλικες δίγλωσσοι, έτσι και τα παιδιά συχνά χρησιμοποιούν λέξεις από την μία γλώσσα όταν μιλούν στην άλλη (ο επίσημος όρος είναι code-switching). Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχουν μπλεχτεί σχετικά με το ποια γλώσσα χρησιμοποιούν. Στο δικό μας Ιταλο-Αγγλικό δίγλωσσο σπιτικό, πολύ από το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούμε για το φαγητό είναι ιταλικό, και το χρησιμοποιούμε ακόμη κι όταν μιλάμε Αγγλικά (ακόμη κι όταν αγγλικές λέξεις είναι διαθέσιμες). Οπότε, θα χρησιμοποιήσουμε την λέξη pollo αντί για chicken, και sugo αντί για sauce. Ωστόσο, όταν μιλάνε σε μονόγλωσσους, τα δίγλωσσα παιδιά είναι προσεκτικά να χρησιμοποιούν μόνο την σχετική γλώσσα.

ΟΠΟΤΕ, ΠΩΣ ΞΕΚΙΝΑΜΕ ΝΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΓΛΩΣΣΕΣ;

Το κυρίαρχο πράγμα που πρέπει να έχουν οι γονείς στο μυαλό τους είναι πως δεν “διδάσκουν” τα παιδιά να μιλάνε. όπως δεν τα διδάσκουν να περπατάνε ή να χαμογελάνε. Το πιο σημαντικό πράγμα στην γλωσσική ανάπτυξη είναι η έκθεση και η ανάγκη. Αν τα παιδιά εκτίθενται σε μία γλώσσα σε μία πληθώρα καταστάσεων και με πολλούς διαφορετικούς ανθρώπους από την στιγμή της γέννησής τους, και αν αισθανθούν ότι χρειάζονται την γλώσσα για να αλληλεπιδράσουν με τον κόσμο τριγύρω τους, θα την μάθουν. Αν εκτεθούν σε δύο γλώσσες σε διάφορες συνθήκες και με διαφορετικούς ανθρώπους από την μέρα που γεννηθούν, και αν χρειάζονται και τις δύο γλώσσες για να επικοινωνήσουν με τους ανθρώπους τριγύρω τους, θα τις μάθουν και τις δύο.

Εννοειτε πραγματικα οτι, αν τα παιδια μας εκτεθουν στις δυο γλωσσες εκ γενετής, θα τις μαθουν και τις δυο, ετσι απλα;

Πολλοί ειδικοί συνιστούν την “ένας-γονιός-μία-γλώσσα” μέθοδο για ένα δίγλωσσο σπιτικό. Το νόημα είναι ότι η Μαμά (ή Mommy, ή Mamma, ή Mutti) πάντα χρησιμοποιεί την δική της γλώσσα με τα παιδιά της, και ο Μπαμπάς (ή Daddy, ή Papa, ή Vati) πάντα χρησιμοποιεί την δική του γλώσσα μαζί τους. Αυτό είναι μία καλή βάση για ένα επιτυχημένο δίγλωσσο σπιτικό, αλλά δεν είναι η μοναδική μέθοδος, και ακόμη και αυτή μπορεί να μην είναι επιτυχημένη.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΠΟΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΝΑΣ-ΓΟΝΙΟΣ-ΜΙΑ-ΓΛΩΣΣΑ;

Ένα πρόβλημα μπορεί να είναι η ισορροπία. Τα παιδιά χρειάζονται να ακούν και τις δύο γλώσσες συχνά και σε μία ποικιλία καταστάσεων. Αν δεν ακούν την “λιγότερο σημαντική” γλώσσα παρα μόνο από τον ένα γονιό, μπορεί να μην εκτίθενται αρκετά σε αυτήν την γλώσσα ώστε να την αναπτύξουν φυσικά. Αυτό είναι ιδιαίτερα σαφές όταν και οι δύο γονείς καταλαβαίνουν την “περισσότερο σημαντική” γλώσσα , ώστε τα παιδιά δεν αισθάνονται την ανάγκη να μάθουν την “λιγότερο σημαντική” γλώσσα.

Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι σημαντικό να βρεθούν άλλες πηγές έκθεσης και άλλοι τρόποι δημιουργίας της αίσθησης της ανάγκης να μάθει το παιδί την γλώσσα. Μονόγλωσσοι παππούδες και γιαγιάδες μπορούν να φανούν ιδιαιτέρως χρήσιμοι. Μπορείτε να “στρατολογήσετε” έναν ξάδελφο, μία γιαγιά, ή μία επι-πληρωμή νταντά που μιλά την άλλη γλώσσα να προσέχει τα παιδιά; Υπάρχει κάποιος παιδικός ή κάποιο γκρούπ παιχνιδιού όπου μπορούν να ακούν την άλλη γλώσσα; Μπορείτε να βρείτε βίντεο και κασέτες με ιστορίες στην άλλη γλώσσα; Όλα αυτά μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά – ιδιαίτερα η έκθεση που συνοδεύεται από επικοινωνία με άλλους ανθρώπους, όχι απλά να βλέπουν τηλεόραση. Όταν τα παιδιά μας ήταν μικρά, κάναμε διάφορα τέτοια πράγματα προκειμένου να ενδυναμώσουμε τα Ιταλικά σε έναν κατά κόρον αγγλικό περίγυρο.

Άλλο ένα πρόβλημα είναι να διατηρείται η κατάσταση φυσική. Αν τα παιδιά αισθάνονται ότι πιέζονται να κάνουν κάτι περίεργο ή ντροπιαστικό, πιθανότατα θα αντισταθούν. Συγκεκριμένοι κανόνες – για παράδειγμα να χρησιμοποιείται η μία γλώσσα κάποιες ημέρες της εβδομάδας και η άλλη τις άλλες – μπορεί να είναι πολύ δύσκολο να επιβληθούν και μπορεί να δημιουργήσουν αρνητικό κλίμα.

Ακόμη ένα πρόβλημα είναι ο αποκλεισμός. Αν ο ένας γονιός δεν μιλά την γλώσσα του άλλου (στο παράδειγμά μας φανταστείτε ότι η γυναίκα από την Αμερική δεν μιλάει Τούρκικα), τα παιδιά θα ξέρουν ότι κάθε φορά που λένε κάτι στα τούρκικα στον πατέρα τους αποκλείουν την μητέρα τους από την συζήτηση. Αυτό μπορεί να κάνει τα παιδιά απρόθυμα να χρησιμοποιήσουν μία από τις γλώσσες των γονιών όταν είναι και οι δύο γονείς παρόντες. Σύμφωνα με την εμπειρία μας, ένα δίγλωσσο σπιτικό έχει περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας αν και οι δύο γονείς τουλάχιστον καταλαβαίνουν και τις δύο γλώσσες – έτσι κανείς δεν αποκλείεται ποτέ από μία οικογενειακή συζήτηση.

ΚΑΙ ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΑ ΑΔΕΡΦΙΑ;

Η άφιξη ενός δεύτερου παιδιού μπορεί να αναστατώσει την γλωσσική ισορροπία ενός δίγλωσσου σπιτιού, και είναι σύνηθες το δεύτερο παιδί να είναι λιγότερο δίγλωσσο απ’ό,τι το πρώτο. Συνήθως το πρώτο παιδί μιλά στο δεύτερο στην “περισσότερο σημαντική” γλώσσα, αυξάνοντας την έκθεση του δεύτερου παιδιού σε αυτήν την γλώσσα, και μειώνοντας την αίσθηση της ανάγκης για την “λιγότερο σημαντική”. Σκεφτείτε προκαταβολικά πώς θέλετε να το αντιμετωπίσετε αυτό το θέμα. Σκεφτείτε μία στρατηγική που να ταιρίαζει στην κατάστασή σας – αλλά είναι πιθανότατα χρήσιμο να προσπαθήσετε να “στρατολογήσετε” το μεγαλύτερο παιδί ή παιδιά για να προωθήσετε την “λιγότερο σημαντική” γλώσσα στο σπιτικό σας.

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΟΥ ΠΑΛΙΑ ΜΙΛΟΥΣΑΝ ΤΗΝ ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ ΜΙΑ ΧΑΡΑ, ΑΛΛΑ ΤΩΡΑ ΠΟΥ ΠΗΓΑΙΝΟΥΝ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΗΝ ΑΝΑΜΕΙΓΝΥΟΥΝ ΜΕ ΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ ΟΛΗ ΤΗΝ ΩΡΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ;

Χαλαρώστε. Η ανάμειξη γλωσσών είναι φυσική όπου κάποιος μιλά δύο γλώσσες. Δεν σημαίνει ότι τα παιδιά θα ξεχάσουν την μία γλώσσα, ούτε σημαίνει ότι δεν μπορούν πια να διακρίνουν τις δύο γλώσσες μεταξύ τους. Αν τα μαλώσετε επειδή μιλούν Αγγλικά, μπορεί να δημιουργηθεί μία αρνητική στάση απέναντι στην γλώσσα της πατρίδας και να χειροτερέψει την κατάσταση. Αντίθετα, δημιουργείστε φυσικές καταστάσεις στις οποίες τα παιδιά πραγματικά χρειάζονται την γλώσσα της πατρίδας σας – όπως να καλέσετε πάλι τους μονόγλωσσους παππούδες και γιαγιάδες!

Μπορείτε να κατανοήσετε αυτήν την γλωσσική ανάμειξη αν σκεφτείτε ότι η απλή έκθεση είναι ένα σημαντικό συστατικό της γλωσσικής ανάπτυξης των παιδιών. Όταν τα παιδιά σας ήταν μικρά, πιθανότατα ήταν περισσότερο εκτεθειμένα στην γλώσσα της πατρίδας σας – ας πούμε τα Κορεάτικα – απ’ό,τι ήταν στα Αγγλικά. Τώρα που πηγαίνουν σχολείο εκτίθενται μόνο στα Αγγλικά για ώρες κάθε μέρα, και μαθαίνουν κάθε λογής καινούριες λέξεις και καινούριους τρόπους να χρησιμοποιούν την γλώσσα – αλλά μόνο στα Αγγλικά. Πιθανότητα δεν γνωρίζουν την κορεάτικη λέξη για το “notebook”, ή για το “social studies”, ή για το “principal”. Όταν χρησιμοποιούν μία αγγλική λέξη σε μία κορεάτικη πρόταση, πείτε τους πώς λέγεται στα Κορεάτικα αντί να ανησυχείτε ότι χάνουν την γλώσσα της πατρίδας τους. Θυμηθείτε ότι, ακόμη κι αν καταλήξουνε με τα Αγγλικά ως την κυρίαρχη γλώσσα τους, θα εξακολουθούν να είναι απόλυτα ικανοί ομιλητές και στα Κορεάτικα.

ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Baker, Colin. 1995. A Parents’ and Teachers’ Guide to Bilingualism. Multilingual Matters.

Grosjean, François. 1982. Life with Two Languages. Harvard University Press.

Harding-Esch, Edith, and Philip Riley. 2003. The Bilingual Family: A Handbook for Parents. 2nd edn. Cambridge University Press.

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας